Sunday, December 19, 2010
Skarb Państwa nie dba o swoje spółki
Regresja w gospodarce ma wpływ pośrednio na jakość życia obywateli, ponieważ kiedy wiodące gałęzie gospodarki notują spadek na rynkach papierów wartościowych budżet państwa ma mniejsze wpływy niż zakładał plan budżetowy i rośnie nam zadłużenie państwa. Większość firm państwowych już jest sprywatyzowana z różnym skutkiem, a zarządzanie nimi pozostawia wiele do życzenia. W radach nadzorczych zasiadają niekompetentni ludzie często w wyniku powiązań z światem polityki i osobistą znajomością z decydentami.
Kontrola nad przedstawicielami strony państwa w spółce nie jest wystarczająca i dzieją się czasami rzeczy niezrozumiałe i niedopuszczalne w opinii specjalistów w tej dziedzinie. Reakcja rad nadzorczych na zachodzące zmiany na rynku często są opóźnione i fatalne w konsekwencjach. Gdyby wszyscy członkowie rady przeszli kurs dla kandydatów na członków rad nadzorczych takie sytuacje nie zdarzałyby się, a tak tracą w ten sposób możliwość na spore zyski i nie inwestują w najbardziej sprzyjającym temu warunkach. Dlatego trudno się dziwić, że wpływy do budżetu państwa ze spółek z udziałem skarbu państwa są dużo mniejsze niż zakładane w projekcie budżetowym. Taka sytuacja niestety ma miejsce praktycznie co roku i stała się niemal tradycją. Kolejne rządy nie mogą sprostać założeniom jakie sami sobie postawili. Byli zbyt zajęci obiecywanie obywatelom niemożliwego zamiast skonstruować realny plan realizacji budżetu na nowy rok.
Minister skarbu państwa jest odpowiedzialni za powoływanie członków rad nadzorczych do spółek, w których państwo ma swoje udziały. Są oni bezpośrednio odpowiedzialni przed ministrem skarbu państwa. Dlatego może wymagać wyników z kierowania spółkami bezpośrednio od pana ministra. Na nim spoczywa pełna odpowiedzialność za to co dzieje się w tych spółkach i jaki wpływ na ich działanie ma państwo . Niektórzy twierdzą, że skarb państwa nie dba o swoje spółki i nie można im odmówić racji w wielu przypadkach gdzie zarządzanie jest prowadzone w sposób nieudolny.
Thursday, November 25, 2010
Streszczenie raportu o preferencjach podatkowych Polaków
Dziś przedstawiamy Państwu streszczenie raportu wykonanego przez Ministerstwo Finansów na temat systemu preferencji podatkowych. Cały raport zajmuje 40 stron. Umieszczamy zatem tylko streszczenie, które także zawarte jest w w/w raporcie.
Streszczenie
Polski system podatkowy, podobnie jak większość systemów podatkowych na świecie, przewiduje szereg preferencji podatkowych, których celem jest stymulowanie zachowań podatników, wsparcie określonych rodzajów działalności i wybranych sektorów gospodarki, względnie zmiana progresywności systemu podatkowego.
Preferencje podatkowe w sensie prawnym przybierają różną postać - najczęściej są to odliczenia, zwolnienia, obniżone stawki, ale też i zaniechanie poboru podatku, czy łączne opodatkowanie dochodów podatników.
Ich wspólną cechą jest to, że prowadzą one do obniżenia zobowiązania podatkowego i tym samym obniżenia potencjalnych wpływów budżetowych bądź dla budżetu centralnego, bądź dla budżetów jednostek samorządu terytorialnego. Oznacza to, że preferencje te mają swoją wartość. Wyraża się ona w wielkości utraconych przez budżet dochodów.
Preferencje podatkowe są de facto substytutem wydatków budżetowych i w pewnych warunkach stanowią alternatywę dla transferów bezpośrednich z budżetu państwa lub gminy. Jako forma wydatków (ang. tax expenditures) dokonywana „tylnymi drzwiami”, preferencje podatkowe trudno pogodzić z podstawowymi zasadami budżetowania. W istocie finansowane są poprzez system podatków, jednak w przeciwieństwie do wydatków budżetowych nie podlegają one tak wnikliwej analizie i kontroli.
Wydatki budżetowe ujęte są w jednym dokumencie, nad którym toczy się debata budżetowa, podczas gdy preferencje podatkowe rozproszone są w różnych ustawach podatkowych, są często ukryte, trudne do zauważenia i nie jest znana ich wartość. Taki stan rzeczy zaburza przejrzystość gospodarki finansowej państwa i stwarza ryzyko niewłaściwej alokacji i dystrybucji środków publicznych.
Wiedza na temat wartości preferencji podatkowych ma zatem kluczowe znaczenie dla właściwego kształtowania polityki fiskalnej państwa. Z jednej strony umożliwia ona dokonywanie w toku debaty budżetowej właściwej alokacji i redystrybucji środków publicznych, z drugiej zaś stanowi punkt wyjścia dla dokonania oceny efektywności poszczególnych preferencji i systemu podatkowego jako całości.
Sporządzanie raportów na temat preferencji podatkowych ma długą tradycję w krajach OECD. Pierwsze raporty powstały w latach 60-tych w Niemczech i Stanach Zjednoczonych. Obecnie jest to już praktyką w większości krajów OECD. W Polsce obowiązek sporządzania tego typu raportu nie wynika z przepisów prawa. Dotychczas nie wykształciła się też podobna praktyka. Niniejsze opracowanie jest pierwszą w Polsce próbą oszacowania wartości preferencji podatkowych.
Warunkiem koniecznym dla ustalenia wartości preferencji podatkowych jest ich zidentyfikowanie. Nie wszystkie rozwiązania podatkowe, które w sensie prawnym stanowią ulgi podatkowe (zwolnienia, odliczenia, itp.) są rzeczywistą preferencją podatkową. Niektóre z nich służą bowiem racjonalizacji systemu podatkowego, obniżają koszty poboru podatku lub też wynikają z zobowiązań międzynarodowych lub wspólnotowych i jako takie uznawane są za standard podatkowy, czyli swego rodzaju pierwotny (naturalny) zakres opodatkowania. Dopiero te rozwiązania, które stanowią odstępstwo od przyjętego standardu opodatkowania wykazują cechy preferencji podatkowych.
Określenie standardu podatkowego jest z natury rzeczy obarczone pewnym subiektywizmem. W dyskusji nad jego kształtem ścierać się będą opinie ekspertów, czy w istocie dane rozwiązanie stanowi immanentną cechę opodatkowania danym podatkiem, czy też stanowi przywilej dla określonej grupy podatników, działalności, sektora gospodarki, itp.
Przyjęty w niniejszym opracowaniu standard podatkowy został zdefiniowany przez pryzmat najważniejszych zasad podatkowych (zasady powszechności, zupełności i równości opodatkowania), w oparciu o podejście modelowe (conceptual approach) – odrębnie dla każdej grupy podatków (dochodowych, konsumpcyjnych i majątkowych). Nie należy przy tym wykluczać konieczności wprowadzenia zmian w tak opisanym standardzie podatkowym.
Szacowania wartości preferencji podatkowych dokonano w oparciu o metodę utraconych wpływów, bez uwzględniania zmiany zachowania podatników spowodowanej zniesieniem danej preferencji – bazując na danych wynikających z zeznań podatkowych oraz danych pozyskanych od różnych instytucji. Badaniem objęto podatki państwowe (PIT, CIT, VAT i akcyzę) oraz samorządowe (podatek od nieruchomości, podatek rolny oraz dodatek leśny).
W obszarze badanych podatków zidentyfikowano łącznie 473 preferencji podatkowych, w tym 402 w podatkach państwowych i 71 w podatkach samorządowych. Największą liczbę różnego rodzaju preferencji przewidują podatki dochodowe (138 w PIT i 54 w CIT). Wśród objętych analizą podatków samorządowych najwięcej preferencji występuje w podatku od nieruchomości.
W oparciu o dostępne dane ustalono wartość dla 352 preferencji podatkowych (74 % wszystkich zidentyfikowanych). Ich wartość w 2009 r. wyniosła 65,9 mld zł, co stanowiło 4,9% PKB. Wartość preferencji podatkowych w VAT (w znakomitej większości obniżonych stawek) oszacowano łącznie na 34,2 mld zł. Wartość oszacowanych preferencji w PIT oscyluje wokół 16 mld zł, w CIT wynosi 7,6 mld zł, a w akcyzie 1,7 mld zł. Łączna oszacowana wartość preferencji w podatkach samorządowych wyniosła 6,3 mld zł.
Preferencjami o najwyższej ustalonej wartości są obniżona stawka VAT (7%) na roboty budowlano - montażowe dotyczące budownictwa mieszkaniowego, ulga na dzieci i łączne opodatkowanie dochodów małżonków w PIT.
Najsilniej wspieranymi obszarami (spośród 9 wyodrębnionych) jest rodzina, gospodarka oraz rolnictwo, na które przeznacza się odpowiednio 29,1 mld zł, 8,8 mld zł i 7,2 mld zł.
Nie jest celem raportu przedstawienie uzasadnienia, czy negowanie dalszego funkcjonowania zidentyfikowanych preferencji. W odniesieniu do sześciu wybranych preferencji w raporcie przedstawiono jednak wstępną analizę ich efektywności - rozumianą jako stopień, w jakim dana preferencja spełnia wyznaczony jej przez ustawodawcę cel społeczno - gospodarczy.
Przeprowadzone analizy wskazują w niektórych przypadkach na obniżoną efektywność ulg. Wynika to bądź z faktu, że z preferencji korzystają – pośrednio lub bezpośrednio – inne grupy podatników, niż założył ustawodawca, bądź też wielkość wsparcia jest znacznie zróżnicowana w zależności od dochodu. Niektóre preferencje, wprowadzone kilka lat temu, utraciły swoją siłę oddziaływania na zachowania podatników i obecnie skutkują głównie obniżonymi wpływami do budżetu.
W przypadku ulgi na dzieci (5,6 mld zł) istnieją wątpliwości, czy spełnia ona stawiany zwykle przed tego typu preferencjami cel. Stanowi ona jednak wsparcie dla rodzin wychowujących dzieci. Z ulgi tej w pełnej wysokości mogą korzystać podatnicy o wysokich dochodach, dla których podatkowy bodziec ma zapewne mniejsze znaczenie dla podjęcia decyzji o posiadaniu dzieci. W odniesieniu do podatników o niskich dochodach, często nie wykorzystujących pełnej kwoty odliczenia, walor stymulacyjny ulgi jest ograniczony. W efekcie ulga prowadzi do zmniejszenia progresywności podatku dochodowego.
Ulga na Internet (0,4 mld zł) jest przykładem ulgi, która pierwotnie spełniała stawiany przed nią cel tj. zniwelowanie podwyżki ceny usługi, jaki wiązał się ze zniesieniem obniżonej stawki VAT dla usług dostępu do Internetu. W kolejnych latach średnie ceny usług internetowych spadły i poprawiła się ich jakość. Obecnie trudno uznać, że ulga ta nadal stanowi dla podatników zachętę do zakupu tego typu usług. Dane GUS sugerują, że na decyzję o „podłączeniu” Internetu wpływ mają czynniki pozapodatkowe.
Łączne opodatkowanie dochodów małżonków (2,7 mld zł) – najstarsza z analizowanych preferencji – cieszy się niezmiennie dużym zainteresowaniem. Wpływa ono istotnie na zmniejszenie obciążeń fiskalnych rodziny i w tym sensie stanowi element polityki prorodzinnej Państwa. Preferencja ta nie jest jednak ukierunkowana na realizację precyzyjnie określonego celu. W tym względzie zmierzenie jej efektywności wydaje się być utrudnione.
Kredyt podatkowy – jako preferencja, która w zamierzeniu miała poprawiać płynność finansową przedsiębiorców – nie cieszy się zainteresowaniem podatników (jej wartość jest bliska zeru). Jako taka nie realizuje danego jej celu. Przyczyny braku zainteresowania należy upatrywać w konstrukcji tego rozwiązania, tj. zbyt wielu warunków uprawniających do zastosowania tej preferencji.
Obniżona stawka na usługi hotelowe (0,7 mld zł) skutkująca niższymi cenami usług hotelowych, jak się wydaje może zwiększać atrakcyjność turystyczną Polski i przyczyniać się do rozwoju rynku hotelarskiego. Biorąc jednak pod uwagę fakt, że nabywcami usług hotelarskich jest z reguły bogatsza część społeczeństwa, ulga ta nie poprawia progresywności systemu podatkowego. Zakładając przy tym, że znaczną część klientów hoteli stanowią klienci biznesowi i goście zagraniczni (których obecność w Polsce rzadko podyktowana jest wyłącznie konkurencyjną ceną usług hotelowych), należy ostrożnie oceniać efektywność tej preferencji.
Ulgi w akcyzie dla biopaliw (1,2 mld zł) nie wspierają natomiast krajowej produkcji biokomponentów na oczekiwanym wcześniej poziomie. Znaczna część wykorzystywanych w produkcji paliw biokomponentów nie została wytworzona w Polsce. Osiągnięcie celu środowiskowego, jakim jest upowszechnianie biopaliw, wydaje się przy tym możliwe bez stosowania ulgi, a w oparciu wyłącznie o zobowiązanie producentów paliw do ich zakupu.
Pełny raport dostępny pod adresem:
http://www.mf.gov.pl/_files_/aktualnoci/2010/preferencje_podatkowe_w_polsce.pdf
Wednesday, October 27, 2010
Emerytura a ZUS
Potrzebujesz informacji o emeryturach. Chcesz dowiedzieć się czegoś więcej?
Szybki przyrost liczby emerytów oraz spadek zatrudnienia, a także wzrost realnej wartości emerytur w stosunku do płac rzeczywistych były głównymi motywami reformy emerytalnej w Polsce. W jej wyniku powstały trzy główne filary. Dwa obowiązkowe:
- pierwszy zarządzany przez ZUS, pobierane środki przeznaczane są na bieżące finansowanie składek emerytalnych,
- I związany z Otwartymi Funduszami Emerytalnymi inwestującymi środki przekazywane co miesiąc przez ZUS,oraz
- I nieobowiązkowy związany z Indywidualnym Kontem Emerytalnym, czyli wszelkie formy dodatkowego oszczędzania na zakończenie kariery zawodowej.
Polski systemu zabezpieczenia społecznego jest klasyfikowany jako system o zdefiniowanej składce i niezdefiniowanym świadczeniu. Oznacza to, że:
- polskie prawo określa, jaką kwotę jesteśmy zobowiązani odprowadzać co miesiąc do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (i w konsekwencji do funduszu emerytalnego),
- nasze przyszłe świadczenie emerytalne będzie w całości zależne od wysokości środków zgromadzonych pod koniec okresu oszczędzania.
Thursday, October 21, 2010
Powody ogłaszania upadłości majątkowej przez firmy
Ogłoszenie upadłości majątkowej przez firmę jest dużym kłopotem nie tylko dla niej, ale również biur rachunkowych i biur księgowych oficjalnie prowadzących finanse i księgowość tejże firmy.
Często zdarza się, że kwestie finansowe i rachunkowe danej firmy nie są prowadzone przez prywatnych księgowych, a zewnętrzne biura księgowe bądź biura rachunkowe. Wówczas pracownicy czasem nie mają wglądu i świadomości do wszystkich transakcji i operacji finansowych przeprowadzanych przez daną firmę. I kiedy nagle stają przed faktem, że ich szef nakazuje im ogłosić upadłość majątkową firmy, wówczas sytuacja znacznie się komplikuje.
W polskim systemie prawnym istnieje szereg przyczyn, przez które dana firma może ogłosić upadłość majątkową. Podstawową jest oczywiście tak wysokie zadłużenie wobec skarbu państwa, które uniemożliwia jego spłacenie w odpowiednim czasie i właściwe funkcjonowanie firmy. Ogłoszenie upadłości majątkowej danej firmy wiąże się zatem z restrukturyzacją i planowym uporządkowaniem zobowiązań wobec wierzycieli i kontrahentów, szczególnie wobec skarbu państwa. Wniosek o uzyskanie orzeczenia upadłości majątkowej może złożyć zarówno dłużnik, jak i jego wierzyciele bądź spadkobiercy (w przypadku śmierci) trzy miesiące po upływie terminu płatności zobowiązań finansowych i upewnieniu się, ze zobowiązania te nie zostaną w najbliższym czasie uregulowane. Co więcej, dłużnikiem jest się również wówczas, gdy podjęte zobowiązania pieniężne przekraczają majątek danej firmy.
Sporządzeniem odpowiedniego wniosku zazwyczaj zajmuje się księgowość, która ma wgląd do kompleksowych danych na temat finansów danej firmy. Biura rachunkowe nie są jednak odpowiedzialne prawnie za upadłość majątkową firmy, mimo iż to one sprawowały pieczę nad stanem finansów. To dana firma podjęła pewna zobowiązania finansowe, z których się nie wywiązała, a nie pracownicy biur księgowych czy biur rachunkowych.
Ogłoszenie upadłości firmy jest często znacznie łatwiejszym rozwiązaniem dla firm, gdyż umożliwia im odroczenie zaległości płatniczych i pomoc państwa w przywracaniu działalności.
Wednesday, October 6, 2010
Kierunek studiów – finanse i rachunkowość
Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu to uczelnia, która kształci bardzo dobrych specjalistów od finansów. Kierunek Finanse i rachunkowość otwiera możliwość zdobycia wiedzy niezbędnej do prowadzenia ksiąg rachunkowych. Absolwent tego kierunku jest osobą dobrze znającą wszystkie zagadnienia związane z finansami i z powodzeniem może prowadzić księgowość.
Każdy, kto ukończy kierunek Finanse i rachunkowość cechować będzie się wiedzą oraz umiejętnościami z zakresu zarządzania, finansów, ekonomii, a także innych dziedzin nauki takich jak matematyka, informatyka, czy socjologia. Dodatkowe dziedziny wiedzy pozwalają na rozpoznawanie, diagnozowanie oraz rozwiązywanie problemów gospodarczych w mniejszych lub większych przedsiębiorstwach, a także w instytucjach finansowych. Absolwent może z powodzeniem pracować na polu samorządu terytorialnego, zarówno w skali regionu, jak i kraju oraz na za granicą. Po ukończeniu studiów, absolwent jest kompetentny na tyle, by zajmować wszelkiego rodzaju stanowiska kierownicze, a po zdobyciu doświadczenia może z powodzeniem zajmować najwyższe stanowiska kierownicze w dowolnej wielkości firmach.
Kierunek Finanse i rachunkowość na Uniwersytecie Ekonomicznym we Wrocławiu nastawiony jest na przekazanie wiedzy w zakresie nauk ekonomicznych oraz nauk o zarządzaniu. Absolwent ma pełną świadomość jak szybko zmienia się świat, umie interpretować wydarzenia, procesy oraz struktury rzeczywistości gospodarczej w skali globalnej, regionalnej oraz lokalnej. Studentów uczymy technik i metod, które są niezbędne by podejmować kluczowe decyzje dotyczące problemów finansowych.
